Dấu ấn tuần qua: Mỹ ra dự báo tăng lãi suất tác động toàn thế giới, Trung Quốc ứng phó

Một sự kiện có tầm ảnh hưởng lớn trong tuần qua là quyết định tăng lãi suất của Ngân hàng Trung ương Mỹ (Fed), đặc biệt là dự báo của cơ quan này cho năm tới khiến thế giới phải lưu tâm. Trung Quốc và Hồng Kông đã có phản ứng ngay lập tức.
Mỹ tăng lãi suất chính sách lần thứ 5

Sau cuộc họp chính sách ngày 13/12, Ủy ban Thị trường Mở (FOMC) của Fed đã quyết định tăng lãi suất cơ bản từ 1,00-1,25% lên ngưỡng 1,25-1,5%.
Mặt bằng lãi suất này cao hơn khá nhiều so với mức thấp kỷ lục là 0-0,25% được Mỹ áp dụng trong gần 1 thập kỷ sau cuộc khủng hoảng tài chính 2008-2009.
Với lần tăng lãi suất trong tháng cuối cùng của năm 2017 này, tổng cộng Fed đã có 5 lần tăng lãi suất kể từ khi quay lại chu kỳ bình thường hóa chính sách tiền tệ, trong đó có 2 lần tăng trong năm 2016 và 3 lần trong năm 2017, với mỗi lần 25 điểm phần trăm.
Theo bà Janet Yellen, chủ tịch sắp mãn nhiệm của Fed, quyết định chính sách này phản ánh kỳ vọng của ngân hàng trung ương Mỹ vào một thị trường lao động tiếp tục cải thiện với khả năng tạo công ăn việc làm đều đặn, làm tăng cơ hội cho người lao động.
Kinh tế Mỹ đang “hoạt động rất tốt… kinh tế toàn cầu cũng đang tiến triển”, bà Yellen nói, cho biết thêm rằng bà đang cảm thấy lạc quan về nền kinh tế.
Chứng khoán Mỹ tăng mạnh trong tuần qua sau quyết định tăng lãi suất và do kỳ vọng về dự luật cải cách thuế. Chỉ số công nghiệp Dow Jones tăng 1,3% cả tuần, chỉ số S&P 500 tăng 0,9% và chỉ số công nghệ Nasdaq tăng 1,4%.
Dấu ấn của Tổng thống Trump
Nếu như quyết định công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel vào tuần trước khiến thế giới phải chú ý đến Tổng thống Mỹ Donald Trump thì tuần này ông cũng lại được bàn tán trong quyết định của Fed.
Chính sách điều hành của Tổng thống Trump tác động lớn đến quyết định của Fed. (Ảnh: Union Leader)
Các chuyên gia kinh tế cho rằng việc Fed tăng lãi suất phản ánh viễn cảnh kinh tế Mỹ sẽ có một cú huých mạnh từ gói biện pháp giảm thuế mạnh của Tổng thống Trump, trong đó đề xuất giảm thuế thu nhập doanh nghiệp từ mức 35% hiện nay xuống còn 20%.
Ngày 15/12, các nhà thương thuyết của Thượng viện và Hạ viện Mỹ đã hoàn tất phiên bản cuối cùng một thỏa hiệp cho phép cắt giảm 1,5 nghìn tỷ USD tiền thuế trong thập niên tới.
Ngay cả trước khi có các biện pháp cải cách thuế này, kinh tế Mỹ dưới thời Tổng thống Trump cũng đã có những tiến triển mạnh khiến Fed tự tin thắt chặt chính sách tiền tệ.
Trong 2 quý trọn vẹn dưới sự điều hành của ông Trump, nền kinh tế lớn nhất thế giới có sự tăng trưởng khá vững chắc với mức 3,1% trong quý II và 3,3% trong quý III/2017.
Các chuyên gia kinh tế dự báo kinh tế Mỹ sẽ tiếp tục có một quý nữa tăng trưởng trên 3%, ghi nhận lần đầu tiên kể từ năm 2005 có 3 quý liên tiếp tăng trưởng cao như vậy. Ngân hàng Natixis thậm chí còn dự đoán tốc độ tăng trưởng có thể đạt tới 4%.
Trong cuộc họp cuối cùng của năm, Fed cũng nâng đánh giá về triển vọng kinh tế, dự báo tăng trưởng GDP của Mỹ năm 2018 sẽ đạt mức 2,5% thay vì mức 2,1% như dự báo trong cuộc họp hồi tháng 9. Tỷ lệ thất nghiệp cũng được dự báo sẽ giảm từ 4,1% xuống 3,9%.
Và với những đánh giá lạc quan như vậy, các quan chức Fed tiếp tục dự kiến sẽ có thêm 3 đợt tăng lãi suất nữa trong năm 2018, nâng tổng số lần tăng lãi suất lên 8 lần với mức tăng tổng cộng 200 điểm phần trăm.
Đây sẽ là một bước ngoặt trên thị trường tài chính Mỹ nói riêng và thế giới nói chung, dự báo sẽ tác động mạnh tới các nhà hoạch định chính sách toàn cầu.
Fed dự kiến sẽ tăng lãi suất thêm 3 lần trong năm 2018. (Ảnh: Business Line)
Trung Quốc phản ứng ngay
Chỉ vài giờ sau khi Fed tăng lãi suất, Trung Quốc cũng bất ngờ có hành động thắt chặt chính sách tiền tệ như thể đã đề phòng sẵn từ trước.
Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) ngày 14/12 đã tăng lãi suất hợp đồng Repo đảo ngược kỳ hạn 7 ngày từ 2,45% lên 2,5% và lãi suất kỳ hạn 28 ngày từ 2,75% lên 2,8%.
Nhiều chuyên gia kinh tế rất ngạc nhiên với động thái này của Trung Quốc, nhưng cho rằng việc tăng lãi suất với chỉ 5 điểm cơ bản trên thị trường mở mang tính biểu tượng nhiều hơn là đem lại ảnh hưởng sâu rộng.
Cơ quan điều hành chính sách tiền tệ của Hồng Kông ngày 14/12 cũng tăng lãi suất cơ bản thêm 25 điểm phần trăm nhưng đây là vì đặc khu này neo đồng tiền của mình với đồng USD.
Việc Mỹ tăng lãi suất sẽ gây tác động tới nhiều nước, đặc biệt là Trung Quốc. Chính quyền Bắc Kinh đang lo ngại nguồn vốn đầu tư có thể rút khỏi nước này chuyển về Mỹ, nhất là khi mức thuế tại Mỹ sắp được hạ xuống thấp.
Để ngăn chặn dòng vốn rút khỏi Trung Quốc, điều có thể gây phương hại cho nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, chính quyền Bắc Kinh đang lên kế hoạch hành động khẩn cấp để ứng phó với các hành động chính sách của chính quyền Tổng thống Trump.
Tạp chí Phố Wall mới đây dẫn lời các nguồn tin cho biết giới chức Trung Quốc đang vạch ra kế hoạch ứng phó, theo đó ngân hàng trung ương Trung Quốc có thể phối hợp nhiều biện pháp như tăng lãi suất, kiểm soát vốn và can thiệp vào tỷ giá thường xuyên hơn để giữ dòng vốn ở lại trong nước.
Không chỉ Trung Quốc, các nước khác cũng chịu tác động không nhỏ trước chính sách của Mỹ, vì việc tăng lãi suất của Fed sẽ khiến nhiều loại tài sản được định giá bằng đồng USD tăng lên, ngay cả đồng USD cũng tăng, theo đó sẽ thu hút nguồn vốn lớn đầu tư từ nước ngoài. Các dòng vốn sẽ rời khỏi những thị trường mới nổi để trở về Mỹ.
Minh Tuệ

Xem thêm: